ਤੈਨੂੰ ਮੁਖ਼ਾਤਿਬ ਹਾਂ ਗੁੱਡੀਏ / ਹਰਜਿੰਦਰਮੀਤ

(ਅੱਧੀ ਹਾਂ ਮੈ ਅਮਲੀ ਦੀ,

ਅੱਧੀ ਤੇਰੀ ਹਾਂ ਮੁਲਾਹਜ਼ੇਦਾਰਾ - ਲੋਕ ਗੀਤ)

ਗੁੱਡੀਏ ! ਮੈਂ ਨਾ ਅਮਲੀ ਨੂੰ ਮੁਖ਼ਾਤਿਬ ਹਾਂ
ਤੇ ਨਾ ਮੁਲਾਹਜ਼ੇਦਾਰ ਨੂੰ
ਇਸ ਪਲ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੀ ਉਸ ਅੱਥਰੀ ਰੀਝ ਨੂੰ ਮੁਖ਼ਾਤਿਬ ਹਾਂ
ਜਿਲ੍ਹਣ ਭਰੇ ਇਸ ਦੌਰ 'ਚ ਵੀ
ਜੀਹਨੇ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਾਂਭੀ ਰੱਖੀ ਜਿਉਂਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ
ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਚਹਿਚਹਾਉਂਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ
ਪਿੰਜਰੇ 'ਚ ਡੱਕਣ ਲਈ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ
ਇਹ ਤੇਰੀ ਬਹਾਦਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਅਣਦਿੱਸਦੇ ਇਸ ਜਾਲ 'ਚੋਂ
ਤੂੰ ਉੱਡਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ
ਅੱਧੇ ਖੰਭ ਤਾਂ ਬਚਾ ਲਿਆਈ ਏਂ
ਗੁੱਡੀਏ ! ਭਾਈ ਜੀ ਨੇ ਤਾਂ, ਲਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ
ਅਮਲੀ ਨੂੰ ਰਾਖਵੇਂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ
ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹੱਕ
ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਹੀ ਛਿੰਦੋ ਮਜਾਜਣ ਦਾ ਨਾਮ
ਛਿੰਦੋ ਤੋਂ ਅਮਲੀ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੀ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ ।
ਗੁੱਡੀਏ ! ਅਮਲੀ ਨੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦਾਦੇ ਤੋਂ
ਧਰਤੀ ਤੇ ਤੀਵੀਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਹੁਣਾ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ
ਔਰਤ ਉਹਦੇ ਲਈ ਔਰਤ ਨਹੀਂ
ਲੱਕੜ ਦਾ ਮੋਛਾ ਹੈ
ਜੀਹਨੂੰ ਛਿੱਲ ਛਾਂਗ ਕੇ ਉਸਨੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਕਰ ਹੀ ਲੈਣਾ ਹੈ
ਦਰਦ ਨਾਲ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਪਿੰਜੀ
ਤੇਰੀ ਰੂਹ ਦੀ ਕੁਰਲਾਹਟ ਨੂੰ ਤ੍ਰੀਆ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਫਤਵਾ ਦੇ
ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਪਾਲੇਗਾ ਉਹ
ਆਪਣੇ ਪੂਰਾ ਮਰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਭਰਮ
ਅਤੇ ਸੱਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਮਡੀਰ ਨੂੰ
ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਸਿਖਾਏਗਾ
ਤੀਵੀਂ ਦੀਆਂ ਰੜਕਾਂ ਕੱਢਣ ਦੇ ਗੁਰ
ਗੁੱਡੀਏ ! ਤੂੰ ਉਹਦੇ ਲਈ ਸਾਬਤ ਸਬੂਤੀ ਔਰਤ ਨਹੀਂ
ਖੰਡ ਦਾ ਖੇਡਣਾ ਏਂ
ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਰਥ ਉਹਦੇ ਲਈ
ਦੋ ਵੇਲੇ ਮਿਲਦੀ ਅਫ਼ੀਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ
ਉਹਨੇ ਤਾਂ ਦਾਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਏ ਲੂਣ ਤੋਂ
ਮਰੋੜ ਲੈਣੀ ਸੀ ਤੇਰੀ ਗੁੱਤ
ਤੇਰੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤੇ
ਉਹਨੇ ਲਾਹ ਲਿਆ ਕਰਨੀ ਸੀ
ਗਲੀਆਂ ਕੱਛਦਿਆਂ ਠਿੱਬੀ ਹੋ ਗਈ ਜੁੱਤੀ
ਹੋ ਇਹ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੋਟ ਪਈ ਤੋਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ
ਘੱਲ ਦੇਵੇ ਜੈਲੇ ਬਲੈਕੀਏ ਕੋਲ
ਹਨੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਉਧਾਰ ਅਫ਼ੀਮ ਲੈਣ
ਗੁੱਡੀਏ! ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਦੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾ ਰਹੀ
ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਰ ਜਾਣਗੇ ਤ੍ਰਿਝਣਾ ਚੋਂ ਸਿੱਖੇ ਗੀਤ
ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਵੇਗਾ ਗਿੱਧੇ ਦਾ ਤਾਲ
ਉਦੋਂ ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਯਾਦ ਆਇਆ ਕਰਨਗੇ ਉਹ ਦਿਨ
ਜਦੋਂ ਬਾਬਲ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਨਹੀਂ ਸੁਪਨੇ ਉੱਗਦੇ ਹਨ
ਜਦੋਂ ਅੰਬਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ
ਮੀਢੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਦ ਲੈਣ ਨੂੰ ਜੀ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉਪਰ ਅੰਬਰ ਬਣਕੇ
ਫੈਲ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋਚਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਗੁੱਡੀਏ ਗੱਲ ਮਹਿਜ ਅਮਲੀ ਜਾਂ ਮੁਲਾਹਜੇਦਾਰ ਦੀ ਨਹੀਂ
ਗੱਲ ਤਾਂ ਰੀਝ ਨੂੰ ਰਾਹ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਹੈ
ਗੱਲ ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਅਗਾਂਹ ਹੋ ਕੇ ਵਰ੍ਹਣ ਦੀ ਹੈ ।
ਦੋ ਬੇੜੀਆਂ 'ਚ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ
ਦੋ ਚਿੱਤੀ ਨੇ ਤਾਂ ਡੋਬਣ ਲਈ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਭੰਵਰ ਬਣ ਜਾਣਾ ਹੈ 

(ਨਾਗਮਣੀ, ਅਕਤੂਬਰ 1982, ਅੰਕ - 198)
#Harjindermeet